جوشقان

جوشقان مرکزی یکی از کهن‌ترین سکونتگاه‌های منطقه کاشان است. وجود سنگ‌نگاره‌های حیوانات و شکارگاه‌ها، نشان‌دهنده‌ی سکونت شکارچیان و کشاورزان اولیه از هزاران سال پیش در این منطقه است. آثار عصر آهن و همچنین سفالینه‌های اشکانی و ساسانی، نشان از تداوم آبادانی در این ناحیه دارد. این منطقه در شمال‌غرب کاشان و در فاصله‌ی ۲۴ کیلومتری شهر، در دامنه‌های رشته‌کوه کرکس و در ارتفاع ۱۳۳۰ متری واقع شده است. اقلیم آن کوهپایه‌ای با زمستان‌های سرد و تابستان‌های معتدل است. جوشقان مرکزی دارای رودخانه‌ی نیزار، قنات‌ها، چشمه‌های جوشان و مراتع مناسب برای کشاورزی و دامداری است. ریشه‌ی نام: در کتیبه‌های آشوری، این منطقه با نام‌های «اوشکاکانا» (محل چشمه) و «شیکراکی» (خانه بر قله) ذکر شده است. در دوره‌ی اسلامی، نام «جوشگون» (محل جوشیدن آب) به‌تدریج به «جوشقان» تغییر یافته است. در لغت‌نامه‌ها، این واژه به معنای جایگاه چشمه‌های جوشان آمده و در برخی منابع نیز «جوشه‌کان» به معنای معدن ذکر شده است. جوشقان مرکزی به دلیل داشتن معادن سنگ، از جمله سنگ‌های به‌کار رفته در حرم حضرت معصومه، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده است.